Cadaqués, verán de 1976. Na galería epónima, fundada e dirixida polo arquitecto suízo Lanfranco Bombelli, inaugúrase unha mostra que leva por título: Colaboracións de Ch. Rotham, un acrónimo resultante de unir as primeiras letras dos nomes dos tres autores que participaran na realización das obras expostas: Faíscas #Luis, Dieter Roth e Richard Hamilton. O froito desas Colaboracións consistiu nun número de pinturas, gravados, afiches e un disco, que se expuxeron inicialmente na mencionada galería e viaxaron máis tarde á Fundació Joan Miró de Barcelona e ao ICA de Londres. Hamilton e Roth foron artistas moi distintos. O primeiro depuraba os seus traballos e extraía deles todo aquilo que lle parecía accidental. O segundo traballaba coa mancha e o xesto, depositando residuos, trazos e materiais sobre unha superficie, unha mesa, un cartón ou unha caixa. A súa asociación foi, con todo, moi fecunda. Desde a amizade e o afecto, e tamén a partir da diferenza e a discrepancia, lograron construír un espazo común, único na súa época. O seu carácter extraordinario tivo, no caso das Colaboracións, un compoñente adicional, constituído pola existencia dun terceiro actor, Faíscas #Luis. Este non era un humano, senón un cánido, que vivía en Cadaqués e que era coñecido polos ladridos que emitía cando alguén tocaba a guitarra. A peza musical, recollida no disco, foi executada ao unísono. Dieter ou Richard rachaban o instrumento e o chucho producía a lírica. A idea de facer algo con cans e para cans xurdira uns anos antes en Londres, nun encontro que Roth e Hamilton mantiveron con Marcel Broodthaers. Preocupado como estaba sempre por chegar a fin de mes e dada a popularidade dos cadros de cabalos e cans no Reino Unido, o autor belga imaxinou que confeccionar pinturas de cuadrúpedos podía ser lucrativo. Iso si, coa condición de que se ofrecese a súa venda aos humanos, que son os únicos que, na nosa sociedade, gozan dun certo nivel adquisitivo. Broodthaers morreu sen ver realizado o seu proxecto. Roth e Hamilton continuaron co mesmo, pintando unha serie de lenzos con temas perrunos, entre os que destacaban as salchichas e as botas. En lugar de estar á altura da vista dos homínidos, os cadros colgáronse a poucos centímetros do chan, co obxectivo de que as imaxes fosen degustadas polos cans. Trasanquelos, verán 2020. Carlos Pazos e Monserrat Coitelo organizan na Fundación que leva o seu nome, unha mostra que, xunto aos posters e o disco das Colaboracións de Ch. Rotham, inclúe ao redor de douscentos cachivaches de goma para cans, provenientes da súa colección. Más de corenta anos pasaron desde a exhibición en Cadaqués. Pazos é consciente de que hoxe non é necesario engadir máis cousas a un mundo que non as necesita. Actúa co que xa existe. Colabora en soidade cos demais. Elabora as súas obras con aquilo do que se rodea e atesoura. Como coleccionista, Pazos acumula mercadorías e fetiches para as mascotas, que non consomen. Como no caso de Roth e Hamilton, as pezas que incorpora á exposición van destinadas ao xogo e entretemento dos animais, a pesar de que foron deseñadas polo home. Do mesmo xeito que as pinturas para cans de Ch. Rotham, os xoguetes de Pazos revelan as contradicións dunha sociedade extractiva, capaz de levar o consumo ata o absurdo. Pazos sitúa o acto creativo como algo intrínsicamente humano, pero, por iso, inseparable das outras especies. E por moito que, nesta ocasión, non se sumou ningún can ao traballo colectivo, a súa participación devén implícita na súa ausencia. Con estas novas Colaboracións Dieter Roth, Richard Hamilton, Faíscas #Luis, Carlos Pazos e Montserrat Coitelo rompen, de forma paradoxal, co logocentrismo occidental que nos separa dos demais, e visualizan os nosos vínculos biolóxicos e afectivos con outros animais. Iso implica que non existe unha natureza externa a nós, nin unha única dimensión temporal ou espacial. Ao contrario, vivimos inmersos nunha multiplicidade de relacións e lugares, que son estraños, misteriosos e sorprendentes. Estes artistas convídannos a pensar en escalas que non son familiares, senón monstruosas. Manuel Borja-Villel Xuño 2020

E dixo: "imos chamalo terminado, é suficiente". E logo parecía que estabas a suxerir que estabas tan feliz co resultado, que non necesitabas ir máis aló. Pero doutra banda, podería significar que seguir adiante sería unha carga.        Xa tes tamén Dr. Non. Xa non o teño claro, non podería responder por que. Pero creo que tamén teño a sensación de que isto mostraría o que vostedes chaman quizais agora, o "enfoque", o que aprendín a chamar o enfoque. Quedábannos algunhas cousas (paneis) que simplemente tivera tempo para (non comezara) comezara a tocar, e sentín que este era un traballo moi importante. porque principalmente un cobre (arriba) estas primeiras salpicaduras (toques) e aprendín do meu debuxo rápido que para despois dunha ou dúas liñas, só para ver o que estás a facer, para ter unha idea do que estás a facer , e non terminar o que fixeches (comezado), porque a maior parte do teu traballo está cuberto de todos os xeitos baixo (por) a capa máis alta das cousas que che pos. Creo que podo dicir no meu defensa que non foi só a carga que imaxinei, senón tamén a riqueza da cantidade de etapas que temos aquí (que tivemos) nese momento. Creo que hai (eran) só dous (catro) ou tres (cinco) destas sesenta placas que non se tocaron nese momento, e tentei preservalas sen tocalas e ti púxechesche unha. RH: si, supoño que todos menos o primeiro grupo que fixemos na cousa de Giola (Guillola) que comezou a cousa (fóra de INTERFACE, foron iniciados por min; non comezaches ningún dos debuxos (pinturas) porque te fuches (a preparación dos paneis en branco para min) e sempre traballaches por encima do que fixera. DR: Si Non foi sempre así (mesmo) nas outras imaxes?

Aviso Para expresar e salientar certos aspectos das actividades desas personificacións de animais en cuestión, un podería considerar que a turgencia é pertinente ás calidades ou desigualdades evidentemente superficiais, manifestadas aquí, onde outras consideracións deben ser aplicadas ao suxerido polo arriba, porque non só é transparentemente claro que estas imaxes retratan o que estivo traizoando as condicións dos participantes, senón que tamén se pode ver que ditas imaxes mostran varios tipos de efectos de combustión interna; é dicir, as presuncións como a nosa non teñen habitualmente erecciones que nos permitan chamalas meras simples extrapolacións das posibilidades do medio para ofrecer o que un espectador interesado desexe retirar dos parámetros estraños de pensamento que rodean o subconsciente, se non inconsciente, asociacións endémicas, ou outras, para os colaboradores (como se dixo no aparato e efusiones aglomeradas), chamadas o que as partes infectadas consideren conveniente ofrecer ou sacar proveito (dar e / ou tomar algunhas) en formas particularmente peculiares do ambiente cultural desa parte da segunda parte da primeira metade da polaridade da primeira parte, que neste punto revélase asombrosamente polas INTERFACES bilaterais pintadas ou emerxentes, fabricadas e / ou iluminadas, autorretratos, retratos e trazados ou delineacións faciais con facilidade e mesmo proclamando rapidamente estas características esenciais como cuestións serviles que elaboran substancialmente o Burnese pregunta, vitalmente relativa a Bernese e outros tipos de irrelevancia, que con demasiada frecuencia sucumben a proliferacións de aparencias incorporadas en nada menos que erros voluntariamente sigulares e receos verdadeiramente estreñidos, por non mencionar reservorios abandonados @gratuitamente ou percepcións inventadas. Noutras palabras, enfrontámonos a algúns obxectos voadores facilmente identificables con pistas mínimas de caracterizacións terriblemente erradas que describen aos autores, e non ao revés. Entón, esta astuta marabilla de creatividade aproximada, só por recoñecemento virtual, podería eventualmente recompensar aos seus perpetradores con crédito, o que deixa un pouco que desexar, se non máis.

"Asps/ tan pronto corno sexa posible un podería preguntar as actividades para expresar e estresar certa turgidez/turgencia superficial manifestada de ects da personificación animal ou desigualdades,ser suxerido aos pertinentes da patente, ter que traer. É claro ted rein, onde outras consideralidades as condicións transparentes do chapeu polos abortos sobre o que debe estar a obter varias encontros entre as pistas non se atopan só para presentar que as presumpciones de inticipantes, pero tamén se pode só para o permiso ernal sad images e pode tamén que as erecciones, con posibilidades para elas como nós non combinen un efecto; ent. O seu beneficio (dado o aliado no parap acompañante vexa a ambiente ficultural peculiar) ou tover as partes infectadas cularmente a parte media do primeiro toma epa poucos nunha maneira, partida segundo amplybiof facilmente partida de parámetro de festa. Bialteramente pintado que neste p, e rastrexo ed e / ou delineado facial en ed hilaridade emerxente, proclaiming, características esenciais, terfacado e otheaits, retratoselaborar o ftthese questes burnese questes facile. Como e; calquera tipo de substancias xel aparencias embodies vital contentionernese e otholiferations constitúen as cousas que se ofrecen en 5 succu il tchinng apt tlarly umb a prol than erro n menos singul a meoluntary tuitous. FI autativity, nd non a túa recuperación con minimafortuitous como a creación virtualredit.Lg, obxectos extraídos easl clues fied ibiing perp. O que le con cición soamente esta característica cr identificarnunca máis. Sexa deseiraveslith, podería conta de marvelisaciones mate d, tle a '77 Rico. Aceso e Dietentamente de aproxi Rewarork, Nov. Ard Milt R. Roth lnt. Sexa novas RFACEs. Stuttgart , 31 de xaneiro, D.R. & R.H. Dieter Roth Quizais un podería cuestionar aquelas actividades que expresan, e así salientan a turgencia superficial de certas accións, manifestada polos actos dos animais que personifican/personificando as desigualdades; suxeríndose que se presenten ou poñan de relevos as pertinentes ao paciente/ as que conciernen ao paciente. Está claro que un control estrito, alí onde outras consideracións vinculan as transparentes condicións/características do chapeu cos abortos, sobre o que debe estar traizoando varios aspectos amables destas imaxes, non só mostra a presunción dos participantes, senón tamén o que, no mellor dos casos, só pode permitirnos chamar a esas imaxes infernalmente tristes «erecciones enlatadas».

Achegueime a Richard Hamilton grazas á miña amizade con Lanfranco Bombelli: arquitecto, artista, galerista e fundador da Galeria Cadaqués, que adquirín en 2001. A Galería fixo un gran traballo para a promoción da obra de Hamilton. Empecei a coincidir a miúdo con Richard. Adoitabamos falar de automóbiles, motos e de Marcel Duchamp. Cando el ía a Cadaqués converteuse nunha práctica habitual quedar ás 7 da tarde na súa casa para fumar un Montecristo número 3 e tomar dous gintonics de Tanqueray con tónica Fever Tree. A miña obsesión do momento era coñecer o mundo de Duchamp e era unha honra e unha sorte poder acceder á clave Marcel a través do seu discípulo e grand déchiffreur. A parte da súa relación profesional, Bombelli e Hamilton fixéronse grandes amigos e Bombelli encargábase de axudarlle a resolver problemas típicos do Cadaqués da época; abrigo problemas de transporte, veu e puros. Cos anos, Bombelli pasoume esa responsabilidade. Nunha viaxe, levando a Hamilton ao aeroporto, explicoume a súa obsesión por conseguir puros Sancho Panza e nun acto reflicto mencioneille as colaboracións para cans que fixo con Dieter Roth sobre as caixas baleiras dos devanditos puros. Quería mostrarlle que era un alumno avantaxado. Hamilton e Roth fixeron a súa primeira colaboración co Copley book en 1965. A súa primeira colaboración plástica foi no ano 1968 con People Popel e unha serie de intervencións de Dieter sobre obras xa existentes de Hamilton da serie de Whitley Bay. Con Seminar, en 1971, empezouse a forxar o estilo Rotham. No 1972 crearon unha das colaboracións máis arriscadas para a carreira de Richard, deixando que Dieter interviñese dúas das súas obras máis importantes: Release e Swinging London III. O resultado desta colaboración é A Sweet smell of Incense A e B, onde os artistas conseguen levar a outro nivel una das obras máis icónicas do pop art. A culminación do estilo Rotham chega coas Collaborations en 1976 onde a complicidade creativa é tan perfecta que xa é imposible distinguir o autor. Desta mostra editouse o libro Collaborations of Ch. Rotham (Ch para Faíscas) e tamén o disco Cancións de Cadaqués. Collaborations foi unha idea de Marcel Broodthaers na que tiñan que participar os tres artistas creando obras inspiradas por e para cans, pero debido á súa morte prematura o proxecto transformouse a unha colaboración de dúas, á que se sumou o can en honra á idea inicial. Ao ano seguinte, durante unha comida na Venda de Barcelona, Dieter oíu os ladridos da canceira do Tibidabo e decidiu, alí mesmo, a que sería a súa exposición individual na galería Cadaqués, a obra Barks of Tibidabo, unha gravación de 24 horas dos ladridos da canceira a modo de homenaxe aos cans e a súa serie de Speedy drawings tamén con motivos caninos. En 1978 Hamilton e Roth presentaron Interfaces, a culminación total e final das súas colaboracións. Era un proxecto que viña xestando desde facía anos e materializouse para esta exposición que viaxou internacionalmente, como xa o facía Collaborations. Como galerista e coleccionista, o meu interese pola obra de Hamilton crece de maneira exponencial a medida que pasan os anos. As colaboracións con Dieter contribuíron a que me volva tamén un gran apaixonado deste artista que, como bo suízo, empezou facendo arte concreto, aínda que terminase facendo radicalmente o contrario.